Maatwerk: Doorbreken van systemen, ruimte voor mensen
Regels en systemen worden vaak met de beste intenties gemaakt, maar kunnen oplossingen onbedoeld juist in de weg staan. Daarom is het belangrijk dat we blijven bevragen wat écht helpt. We zetten mensen centraal, werken vanuit vertrouwen en zoeken naar maatwerk. Samen met onze partners onderzoeken we hoe het beter en eenvoudiger kan. Zo dragen we bij aan een goed thuis en een samenleving waarin iedereen kan (blijven) meedoen.
Passend wonen
Onze inzet is om zoveel mogelijk mensen aan een fijne en passende woning te helpen. Vanuit de wetgeving en regionale en lokale afspraken worden ons daarvoor ondersteunende kaders aangereikt.
| norm | totaal | Ridderkerk | Albrandswaard | Barendrecht | Rotterdam | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| passend toewijzen (wet) | 95% | 98% | 98% | 100% | 95% | 97% |
| EU-regelgeving (wet; verruimde norm o.b.v. prestatieafspraken) | 85% | 97% | 97% | 100% | 96% | 100% |
| toewijzingen aan primaire doelgroep (regioakkoord) | 75% | 78% | 84% | 71% | 82% | 72% |
Het lukte in twee gemeenten (net) niet te voldoen aan de norm voor beschikbaarheid uit het regioakkoord (minimaal 75% van de vrijkomende sociale huurwoningen toewijzen aan een huishouden uit de primaire doelgroep). Bij de relatief kleine aantallen verhuringen in deze gemeenten, waar het aandeel woningen met een huur onder de aftoppingsgrenzen ook kleiner is dan in bijvoorbeeld Ridderkerk, kunnen toevalligheden het verschil uitmaken tussen wel of niet halen van 75%.
We maakten actief gebruik van de ruimte voor niet-passende toewijzingen en de vrije toewijzingsruimte uit de EU-regelgeving voor een aantal huishoudens die uit toekomstige sloopwoningen en huishoudens in een schrijnende situatie. De situatie zoals beschreven bij ‘Een veilig thuis in nood’ is hier een voorbeeld van.
Betaalbaar wonen
Na een aantal jaren met een steeds hoger percentage passende en echt betaalbare verhuringen, zagen we in 2024 een omslag. Meer huishoudens zaten met de woonlasten van hun nieuwe woning dichter tegen de grens van hun financiële mogelijkheden aan. Daarom besteedden we het afgelopen jaar in onze intakegesprekken nog meer aandacht aan betaalbaarheid. En, bekeken we of er direct maatwerkmaatregelen nodig waren. In 2025 hielpen we via een maatwerkpilot zeven (nieuwe) huishoudens aan lagere woonlasten.
Jaarlijkse huuraanpassing
Uitgangspunten onder ons beleid voor de jaarlijkse huuraanpassing zijn altijd:
- het behoud van betaalbaar wonen;
- sterke schouders kunnen zwaardere lasten dragen;
- geen huurverhoging voor woningen die een slechte energetische of bouw- en woontechnische kwaliteit hebben (en mede daarom gesloopt zullen worden).
| maximaal | Wooncompas | |
|---|---|---|
| huurverhoging goedkope huur | 25 euro | 5,00% |
| huurverhoging (overige) sociale huur | 5,0% | 5,0% |
| huurverhoging middenhuur | 7,7% | 4.1% |
| huurverhoging vrije sector | 4,10% | 3,7/4,1% |
| huurverhoging inkomensafhankelijk hoge inkomens | 100 euro | 7,7% |
| huurverhoging onzelfstandige wooneenheden | 5,0% | 5,0% |
| huurverhoging woningen met energielabel E, F of G | 0,0% | 0,0% |
| huurverhoging voor toekomstige sloopwoningen | 0,0% | 0,0% |
| huursomontwikkeling | 4,5% | 4,5% |
De jaarlijkse huuraanpassing vindt normaal gesproken plaats op 1 juli. Door de aangekondigde huurbevriezing werd deze bij Wooncompas echter verschoven naar 1 augustus en – voor een klein deel van onze woningen – naar 1 september. De aankondiging van het kabinet kwam op een opvallend laat moment. Dat zorgde voor veel onrust, grote financiële zorgen bij corporaties en een reeks administratieve uitdagingen. Uiteindelijk trok minister Keijzer het wetsvoorstel in. Daarmee ontstond alsnog de ruimte voor de broodnodige huurontwikkeling.
Uit het jaarverslag van huurdersorganisatie Progressie
“We beseffen als Progressie heel goed dat er woningschaarste bestaat in Nederland en we onderschrijven van harte dat men daar iets aan moet doen en dat de oplossing gezocht moet worden in bouwen, bouwen en nog eens bouwen. Soms moeten huizen worden gesloopt om er meer voor terug te bouwen, er moet worden verduurzaamd en vaak zijn er renovatieplannen voor nodig, soms wordt de oplossing gezocht in het bouwen van flexwoningen. Dat kost geld, veel geld. We snappen dat daarvoor huuraanpassing nodig is omdat anders, zeker op langere termijn, de plannen vast lopen. Maar we vonden en vinden het niet helemaal redelijk om de prijs voor de bestrijding van de woningschaarste neer te leggen bij de zittende huurder. Dus toen we de plannen hoorden voor 5% huurverhoging voor de sociale huur waren we daar niet blij mee. We stelden Wooncompas voor de huuraanpassing te beperken tot het inflatiepercentage van 3,3%. Liever de winstbelasting van tafel dan een forse huurverhoging! Toen kwam de voorjaarsnota en besloten de regeringspartijen tot huurbevriezing. Kijk, daar konden we iets mee! De vreugde was echter van korte duur, want de regering viel en daarmee verdween ook de huurbevriezing."
Wooncompas en Progressie zijn het niet vaak oneens, maar zelfs dan is er constructief overleg in een plezierige sfeer. Over en weer bevestigden we eind 2025 de waarde van het overleg met Progressie met vernieuwing van de samenwerkingsovereenkomst.
Huurachterstand
De aanpak van huurachterstanden kent geen standaardoplossing. Met iedere huurder zoeken we naar een passende oplossing, ongeacht de oorzaak van de achterstand. We blijven daarbij vasthouden aan onze ambitie van een ‘deurwaarderloze corporatie’.
In 2025 is het aantal lopende betalingsregelingen sterk toegenomen, mede dankzij onze inzet op maatwerk. Er waren 261 actieve regelingen met een totaalbedrag van € 198.449, tegenover 142 regelingen ter waarde van € 102.542 in 2024. Het grootste deel daarvan, € 180.211, betreft zittende huurders. Deze stijging laat enerzijds zien dat meer huishoudens moeite hebben om de huur tijdig te betalen. Anderzijds bevestigt het dat we actief inzetten op maatwerk en het voorkomen van escalatie.
Toch konden we niet in alle situaties tot een duurzame oplossing komen. In 2025 waren er 165 actieve deurwaarderszaken. Gedurende het jaar zijn ongeveer 44 huurders overgedragen aan de deurwaarder, waarvan 41 zittende en 3 vertrokken huurders. Dat is een stijging ten opzichte van 2024, toen ongeveer 33 dossiers werden overgedragen. Daarnaast zijn er in 2025 negentien vonnissen uitgesproken. Van de twaalf geplande ontruimingen zijn er vijf daadwerkelijk uitgevoerd op basis van huurachterstand: vier in Ridderkerk en één in Rotterdam.
De totale huurachterstand liep in 2025 op tot 1,04%, een duidelijke stijging ten opzichte van 2024. Die toename wordt deels verklaard door structurele vertragingen in het incassotraject en enkele uitzonderlijke dossiers. Zo heeft een dossier Maatschappelijk onroerend goed (MOG) invloed gehad op de huurachterstand bij de zittende huurders. Dit dossier drukte de cijfers aanzienlijk, maar is inmiddels gesloten. Hierdoor is in 2025 een bedrag van bijna € 50.000 afgeboekt, wat een vertekend beeld geeft van de ontwikkeling gedurende het jaar.
2025 was daarmee een jaar waarin de huurachterstanden onder druk stonden. Tegelijkertijd hebben we actief gestuurd op betalingsregelingen en dossierafbouw. Dat vormt een stevige basis voor stabilisatie én verdere verbetering in de komende jaren.
Afboeking huurachterstand
In 2025 is een totaalbedrag van € 223.424,31 afgeboekt voor huurachterstanden.
| Huurwoningen | 31-12-2024 | 31-12-2025 |
|---|---|---|
| Zittende huurders | 0,78% | 0,80% |
| Vertrokken huurders | 0,23% | 0,22% |
| BOG | 31-12-2024 | 31-12-2025 |
|---|---|---|
| Zittende huurders | 0,66% | 0,60% |
| Vertrokken huurders | 0,04% | 0,26% |
Programma Mag niet, Bestaat Niet
In 2025 groeide het programma Mag Niet, Bestaat Niet uit tot een belangrijk onderdeel van onze manier van werken. Het programma stimuleert een positieve mindset, collegialiteit en ruimte voor maatwerk. Zo worden collega's aangemoedigd om belemmerende patronen te doorbreken en creatiever te handelen in het belang van onze huurders.
Uit een organisatiebrede enquête blijkt dat medewerkers vooral behoefte hebben aan betere samenwerking, meer flexibiliteit en snellere besluitvorming. Ook het bespreekbaar maken van ongeschreven regels en het vergroten van lef en zelfvertrouwen blijven belangrijk.
Met gerichte aandacht en activiteiten vergroot dit programma de intrinsieke motivatie: steeds meer collega’s ervaren dat zij daadwerkelijk invloed hebben op het leven van huurders. Tegelijkertijd blijft kennis van wet- en regelgeving essentieel. Daarom blijft het programma adaptief ingericht en wordt het continu aangescherpt om aan te sluiten bij wat huurders en collega's nodig hebben.
Een veilig thuis voor een gezin in nood
Een leerkracht van een basisschool in Ridderkerk vertelde ons over een gezin dat al maanden van adres naar adres trok, nadat de moeder – gevlucht voor geweld – met haar drie kinderen op straat was gezet. Het kind uit haar klas was regelmatig ziek van de stress. Formele routes boden geen oplossing: geen urgentie, geen opvangplek, geen perspectief.
Wij besloten dit gezin toch te helpen. We konden een woning aanbieden en daarmee een veilig en stabiel thuis.
De kracht zat niet alleen in dit besluit, maar in de samenwerking eromheen. Dankzij twee basisscholen, ouders en maatschappelijke organisaties kwam er niet alleen een woning, maar ook een vloer, gordijnen, complete huisraad en zelfs een boodschappenpakket voor de feestdagen.
We weten dat er meer gezinnen zijn die hulp nodig hebben. Voor dit gezin konden we het verschil maken tussen uitzichtloosheid en rust en veiligheid.